چهارشنبه بیست و سوم بهمن 1387
نظر شما چیست؟
این اصطلاح تالشی را معنی و تفسیر کنید
در بین اهالی اسالم تالش اصطلاحی وجود دارد که به صورت کنایه از آن استفاده می شود. وقتی کسی می خواهد به کسی بگوید که زیاد به فلانی اهمیت نده و حرفش را جدی نگیر، می گوید:
وِر چَیی کوزی دونَه مَدَه
Ver čayi kuzi duna mada
معنی ساده اش این : زیاد به «کوز» او دانه نده.
اما سوال اینجاست که منظور از «کوزkuz» چیست؟ چرا دانه دادن به کوز به معنای اهمیت دادن به فرد و توجه به خواسته او و تسلیم شدن در برابر اوست که نتیجه آن بی تربیت شدن و پر رو شدن او است؟ این اصطلاح معادل «لَلِه به لولو کسی دادن» در زبان فارسی می باشد. آیا این اصطلاح تالشی بی معنی ست؟ آیا بی هدف کلمه کوز و دانه و دادن و ندانش در کنار هم قرار گرفته است؟ البته این را بیشتر درباره بچه ها به کار می برند.
من که نمی توانم باور کنم این اصطلاح بی هدف به کار گرفته شده است.
اما نظرمن:
کوز در تالشی اسالمی به معنای «قاچ ـ تکه » می باشد. مثل ای کوز خوندونه ei kuz xunduna یعنی یک قاچ هندوانه. ای کوز بی ei kuz bi یک « تکه ـ قاج»از میوه به.
به نظر می رسد این اصطلاح نیز از همین قاچ هندوانه ریشه گرفته است. چون وقتی قاچ هندوانه دارای دانه زیادی باشد بچه ها تصور می کنند که مقدارش زیاد است. و اگر کم دانه باشد ممکن است تصور کنند که مقدارش در حالت برابر و هم شکل و اندازه کم تر است. لذا علاقمند هستند قاچ پر از دانه هندوانه را بخورند. چرا که دفع دانه های از دهان در حالتی که فرد در حال خوردن هندوانه است، برای بچه ها سرگرم کننده است و شاید در ذهن شان نشانه بزرگ شدن شان است و از طرفی، برای بچه ها کمی مشکل است و ممکن است دانه های هندوانه را قورت بدهند که این برای شان به هنگام دفع ممکن است مشکل ایجاد کند. لذا می گویند به قاچ او کم دانه بده که یعنی بتواند راحت آن را بخورد. از طرفی ممکن است بچه ها علاقمند به داشتن قاچ هندوانه پردانه باشند.
این اصطلاح را می گویند که زیاد به خواسته او توجه نکنند و هر چه صلاح است انجام دهند نه به خواسته کودک و میل او. زیرا توجه بیش از حد به خواسته کودک بر تربیتش اثر منفی می گذارد.
منتظر خواندن نظرات شما در این باره هستم.

