نوروزعلی محمد اف

شهید راه تالش شناسی

امروز (۲۶/۵/۸۸)ساعت حدود هفت عصر بود که خبر کوتاه اما پر سوزی به من رسید. یکی از دوستان از طریق پیامک(sms) به من اطلاع داد که دکتر نوروزعلی محمد اف دانشمند زبان شناس تالش جمهوری آذربایجان در بیمارستان یکی از زندان های کشور جمهوری آذربایجان به شهادت رسید. خبر به همین کوتاهی و سادگی بود. باورش برایم بسیار سخت بود و باور کنید غیر قابل باور بود. به تلفن همراه دوستی که برایم پیام ارسال کرده بود زنگ زدم. و او نیز خبر تأسف برانگیز درگذشت آن رادمرد بزرگ تالش را تأیید کرد. گویا یکی از شعرای بزرگ تالش آن سوی مرز یعنی علی ناصر به او زنگ زده بود و این خبر ناگوار را گفته بود.

درد بزرگی ست این که انسانی را بی آن که مرتکب گناهی شده باشد و فقط به قصد این که خلقی را بترسانند سال ها در زندان نگه دارند. درد بزرگی ست این که  دانشمندی را بی آن که اهل سیاست باشد متهم به جاسوسی کنند.درد بزرگی ست این که انسان با وقار و اهل دانشی را برای این که دیگران درس و عبرت بگیرند سال ها در اتاقی حبس کنند و بر سر خانواده اش بلاهایی را بیاورند که در هیچ دفتر و کتابی نوشته نشده است. تا جایی که فرزند جوانی را از دست بدهند.بعد هم  دیگر اعضای خانواده اش را تهدید کنند و در معرض خطر قرار دهند... درد بزرگی ست این که  در زندان باشی و بی گناه باشی و هیچ کس هم به دادت نرسد. درد بزرگی ست این که هر کس هم که از بی گناه بودنت حرف بزند، متهم به همدستی با تو شود. درد بزرگی ست این ... و این درد ها را دکتر نوروزعلی عزیز تجربه و تحمل کرد. او  بعد از سال ها کار آموزشی و پژوهشی بی آن که اهل سیاست باشد متهم به جاسوسی برای ایران شد. در حالی همه می دانستند و می دانند که او نه اهل سیاست بود و نه اهل جاسوسی و نه.... او یک دانشمند زبان شناس بود و آثارش در حوزه زبان شناسی در جمهوری آذربایجان شهرت خاص خود را دارند. او تالش بود و تالش شناس. او فرزند تالش بود و تالشانه در راه قوم خود جان فدا کرد. او یک مرد بود. مردی که مردانه ایستاد و در مقابل اتهامات ناجوانمردانه پان ترک های ناجوانمرد و دولتمردان جمهوری آذربایجان جان خود را فدای تالش و تالشان کرد. او شهید راه تالش و تالش شناسی ست. او الگوی مقاومت ما تالشان است. او نوروزعلی همه تالشان جهان است. او دیگر فقط متعلق به خانواده و تالشان جمهوری آذربایجان نیست. او به همه تالشان در همه جای جهان تعلق دارد. شکی ندارم که پان ترک ها و دولت جمهوری آذربایجان بر خلاف آن چه که خود تصور می کنند ، او را نماد مقاومت ما تالشان ساختند. او برای تالشان الگوی مقاومت در برابر نابرابری و بی عدالتی شد. او شهید شد و شهید الگوست. نوروزعلی شهید راه علم شد. شهید راه دانایی شد. شهید راه زبان تالشی شد. شهید راه هویت تالش و تالشان شد. او شهید تالش و تالش شناسی شد. روحش شاد و یادش برای همیشه گرامی باد.

 او را چند سال پیش در سمینار فرهنگ و تمدن تالش که دانشگاه گیلان برگزار کرد ، به همراه پرفسور اسد الله اسدالله یف دیدم. با او مصاحبه کردم و در یکی از شماره های ماهنامه تالش گفتگو با او و در شماره ای دیگر گفتگو با پرفسور اسدالله یف را چاپ کردم. « تولشی صدو» نشریه ای هم که او منتشر می کرد را چند بار دیده و خوانده ام. اما آن چه اینک فکر من را به خود مشغول کرده این است که نگران دوست دانشمند و همراه او المان قلی یف هستم. المان قلی یف نیز تالش دیگری ست که در نشریه تولشی صدو همراه نوروزعلی بود و با اتهام واهی جاسوسی برای ایران (بی آن که سندی از جاسوسی این دو نفر از طرف دولت آذربایجان رو شود ) بازداشت شد و به زندان افتاد و اینک نیز بی گناه و یوسف وار و سیاوش گون در زندان است. المان قلی یف از اساتید دانشگاه و از مترجمان مطرح تالش جمهوری آذربایجان است. من نگران او هستم. چرا که می ترسم پیش از آن که خبر آزادی او را بشنویم ، خدای نا کرده خبر مرگش را در زندان های آذربایجان بشنویم. و این درد کمی نیست که ملتی یک دانشمند خود را از دست بدهد و دانشمندی دیگر از آن ملت به خاطر کاری که نکرده سال ها زندان را تحمل  کند. ملتی که چشم امیدش به همه جهانیان است تا صدای خاموشی فرهنگ و تمدنش را بشنود. ملتی که یادگار باز مانده از نیاکان ایرانیان است و یکی یکی فرزندانش را به عشق ایران از دست می دهد. باور کنید جرم نوروزعلی و المان قلی یف هیچ نیست جز این که تالش اند و تالش و ایران را دوست دارند. و صد البته عشق شان به کشور خودشان نیز کمتر از عشق شان به سرزمین بزرگ ایران نیست.

*******

در ادامه مختصری از زندگی نامه نوروزعلی را در زیر می آورم:

ـ متولد 1942 (1321) ، روستاي ارجيوان ـ آستارا (ايران شمالي)

ـ اتمام تحصيل در انستيتوي عالي تربيت معلم در رشتة زبانهاي اروپايي در سال 1964 (1343)

ـ ‌انجام خدمت وظيفه نظام (1967 ـ 1965) (1346 ـ 1344)

ـ تحصيل در آكادمي علوم ايران شمالي، انستيتوي عالي زبان و ادبيات (1970 ـ 1967) (1349ـ ‌1346)

ـ اخذ دكترا درعلم زبان‌شناسي (1971) (1350)

ـ از تدريس تا رياست دانشكدة زبان‌شناسي در آكادمي علوم ( از سال 1970_ 1349)

ـ مدير شعبه ارتباطات زبانها از سال 1989(1368)

ـ مدير شعبة ارتباطات زبانها و گروه زبان شناسي عمومي آكادمي علوم از سال 1991(1370)

ـ انتشار بيش از 100 اثر و مقالات علمي دربارة زبان‌هاي مختلف از جمله زبان آذري، تركي، تالشي، فارسي و زبانهاي اروپايي طي حدود چهل سال فعاليت علمي.

ـ تأسيس نشرية « تاليشي صدو» (صداي تالش) در سال 1992(1371)

ـ مدير مركز فرهنگي تالشهاي ايران شمالي از سال 1989(1368) تاكنون

ـ حضور در همايش‌ها و مجامع علمي كشورهاي مختلف جهان

ـ دستگيري توسط وزارت امنيت باكو 2006 (1385)

ـ شهادت ـ  دوشنبه ۲۶مرداد 88 ـ بیمارستان یکی از زندان های جمهوری آذربایجان

محل دفن: یکی از قبرستان های منطقه ارچیوان آستارای جمهوری آذربایجان

در پایان ضمن عرض تسلیت به خانواده آن مرحوم و همه بازماندگان او ، تالشان جمهوری آذربایجان و روسیه و دیگر کشورهای شوروی سابق ، اهل قلم و  فرهنگ و هنر آن دیار و تالشان ایران، اهل قلم و هنر و فرهنگ تالش ایران، تالش شناسان ایران و جمهوری آذربایجان و تالشان جهان برای آن مرحوم نیز طلب غفران الهی و شادی روح می نمایم.

* از دوستانی که قبل از تاریخ ۳۰/۵/۸۸  این مطلب را خوانده اند یا در سایت و وبلاگ خود لینک داده اند خواهشمندم به خاطر تغییراتی که در آن داده شده نسبت به اصلاح آن ها اقدام نمایند.من امروز(۲۹/۵/۸۸) با چند تن از دوستان تالشم که از جمهوری آذربایجان آمده بودند درباره زمان دقیق شهادت نوروزعلی صحبت کردم که آنان گفتند در روز دوشنبه از دنیا رفته است.