تالش شناسی

شهادت نوروزعلی محمداف

taleshshenasi — Mon, 17 Aug 2009 20:57:18 GMT

نوروزعلی محمد اف

شهید راه تالش شناسی

امروز (۲۶/۵/۸۸)ساعت حدود هفت عصر بود که خبر کوتاه اما پر سوزی به من رسید. یکی از دوستان از طریق پیامک(sms) به من اطلاع داد که دکتر نوروزعلی محمد اف دانشمند زبان شناس تالش جمهوری آذربایجان در بیمارستان یکی از زندان های کشور جمهوری آذربایجان به شهادت رسید. خبر به همین کوتاهی و سادگی بود. باورش برایم بسیار سخت بود و باور کنید غیر قابل باور بود. به تلفن همراه دوستی که برایم پیام ارسال کرده بود زنگ زدم. و او نیز خبر تأسف برانگیز درگذشت آن رادمرد بزرگ تالش را تأیید کرد. گویا یکی از شعرای بزرگ تالش آن سوی مرز یعنی علی ناصر به او زنگ زده بود و این خبر ناگوار را گفته بود.

درد بزرگی ست این که انسانی را بی آن که مرتکب گناهی شده باشد و فقط به قصد این که خلقی را بترسانند سال ها در زندان نگه دارند. درد بزرگی ست این که دانشمندی را بی آن که اهل سیاست باشد متهم به جاسوسی کنند.درد بزرگی ست این که انسان با وقار و اهل دانشی را برای این که دیگران درس و عبرت بگیرند سال ها در اتاقی حبس کنند و بر سر خانواده اش بلاهایی را بیاورند که در هیچ دفتر و کتابی نوشته نشده است. تا جایی که فرزند جوانی را از دست بدهند.بعد هم دیگر اعضای خانواده اش را تهدید کنند و در معرض خطر قرار دهند... درد بزرگی ست این که در زندان باشی و بی گناه باشی و هیچ کس هم به دادت نرسد. درد بزرگی ست این که هر کس هم که از بی گناه بودنت حرف بزند، متهم به همدستی با تو شود. درد بزرگی ست این ... و این درد ها را دکتر نوروزعلی عزیز تجربه و تحمل کرد. او بعد از سال ها کار آموزشی و پژوهشی بی آن که اهل سیاست باشد متهم به جاسوسی برای ایران شد. در حالی همه می دانستند و می دانند که او نه اهل سیاست بود و نه اهل جاسوسی و نه.... او یک دانشمند زبان شناس بود و آثارش در حوزه زبان شناسی در جمهوری آذربایجان شهرت خاص خود را دارند. او تالش بود و تالش شناس. او فرزند تالش بود و تالشانه در راه قوم خود جان فدا کرد. او یک مرد بود. مردی که مردانه ایستاد و در مقابل اتهامات ناجوانمردانه پان ترک های ناجوانمرد و دولتمردان جمهوری آذربایجان جان خود را فدای تالش و تالشان کرد. او شهید راه تالش و تالش شناسی ست. او الگوی مقاومت ما تالشان است. او نوروزعلی همه تالشان جهان است. او دیگر فقط متعلق به خانواده و تالشان جمهوری آذربایجان نیست. او به همه تالشان در همه جای جهان تعلق دارد. شکی ندارم که پان ترک ها و دولت جمهوری آذربایجان بر خلاف آن چه که خود تصور می کنند ، او را نماد مقاومت ما تالشان ساختند. او برای تالشان الگوی مقاومت در برابر نابرابری و بی عدالتی شد. او شهید شد و شهید الگوست. نوروزعلی شهید راه علم شد. شهید راه دانایی شد. شهید راه زبان تالشی شد. شهید راه هویت تالش و تالشان شد. او شهید تالش و تالش شناسی شد. روحش شاد و یادش برای همیشه گرامی باد.

او را چند سال پیش در سمینار فرهنگ و تمدن تالش که دانشگاه گیلان برگزار کرد ، به همراه پرفسور اسد الله اسدالله یف دیدم. با او مصاحبه کردم و در یکی از شماره های ماهنامه تالش گفتگو با او و در شماره ای دیگر گفتگو با پرفسور اسدالله یف را چاپ کردم. « تولشی صدو» نشریه ای هم که او منتشر می کرد را چند بار دیده و خوانده ام. اما آن چه اینک فکر من را به خود مشغول کرده این است که نگران دوست دانشمند و همراه او المان قلی یف هستم. المان قلی یف نیز تالش دیگری ست که در نشریه تولشی صدو همراه نوروزعلی بود و با اتهام واهی جاسوسی برای ایران (بی آن که سندی از جاسوسی این دو نفر از طرف دولت آذربایجان رو شود ) بازداشت شد و به زندان افتاد و اینک نیز بی گناه و یوسف وار و سیاوش گون در زندان است. المان قلی یف از اساتید دانشگاه و از مترجمان مطرح تالش جمهوری آذربایجان است. من نگران او هستم. چرا که می ترسم پیش از آن که خبر آزادی او را بشنویم ، خدای نا کرده خبر مرگش را در زندان های آذربایجان بشنویم. و این درد کمی نیست که ملتی یک دانشمند خود را از دست بدهد و دانشمندی دیگر از آن ملت به خاطر کاری که نکرده سال ها زندان را تحمل کند. ملتی که چشم امیدش به همه جهانیان است تا صدای خاموشی فرهنگ و تمدنش را بشنود. ملتی که یادگار باز مانده از نیاکان ایرانیان است و یکی یکی فرزندانش را به عشق ایران از دست می دهد. باور کنید جرم نوروزعلی و المان قلی یف هیچ نیست جز این که تالش اند و تالش و ایران را دوست دارند. و صد البته عشق شان به کشور خودشان نیز کمتر از عشق شان به سرزمین بزرگ ایران نیست.

*******

در ادامه مختصری از زندگی نامه نوروزعلی را در زیر می آورم:

ـ متولد 1942 (1321) ، روستاي ارجيوان ـ آستارا (ايران شمالي)

ـ اتمام تحصيل در انستيتوي عالي تربيت معلم در رشتة زبانهاي اروپايي در سال 1964 (1343)

ـ ‌انجام خدمت وظيفه نظام (1967 ـ 1965) (1346 ـ 1344)

ـ تحصيل در آكادمي علوم ايران شمالي، انستيتوي عالي زبان و ادبيات (1970 ـ 1967) (1349ـ ‌1346)

ـ اخذ دكترا درعلم زبان‌شناسي (1971) (1350)

ـ از تدريس تا رياست دانشكدة زبان‌شناسي در آكادمي علوم ( از سال 1970_ 1349)

ـ مدير شعبه ارتباطات زبانها از سال 1989(1368)

ـ مدير شعبة ارتباطات زبانها و گروه زبان شناسي عمومي آكادمي علوم از سال 1991(1370)

ـ انتشار بيش از 100 اثر و مقالات علمي دربارة زبان‌هاي مختلف از جمله زبان آذري، تركي، تالشي، فارسي و زبانهاي اروپايي طي حدود چهل سال فعاليت علمي.

ـ تأسيس نشرية « تاليشي صدو» (صداي تالش) در سال 1992(1371)

ـ مدير مركز فرهنگي تالشهاي ايران شمالي از سال 1989(1368) تاكنون

ـ حضور در همايش‌ها و مجامع علمي كشورهاي مختلف جهان

ـ دستگيري توسط وزارت امنيت باكو 2006 (1385)

ـ شهادت ـ دوشنبه ۲۶مرداد 88 ـ بیمارستان یکی از زندان های جمهوری آذربایجان

محل دفن: یکی از قبرستان های منطقه ارچیوان آستارای جمهوری آذربایجان

در پایان ضمن عرض تسلیت به خانواده آن مرحوم و همه بازماندگان او ، تالشان جمهوری آذربایجان و روسیه و دیگر کشورهای شوروی سابق ، اهل قلم و فرهنگ و هنر آن دیار و تالشان ایران، اهل قلم و هنر و فرهنگ تالش ایران، تالش شناسان ایران و جمهوری آذربایجان و تالشان جهان برای آن مرحوم نیز طلب غفران الهی و شادی روح می نمایم.

* از دوستانی که قبل از تاریخ ۳۰/۵/۸۸ این مطلب را خوانده اند یا در سایت و وبلاگ خود لینک داده اند خواهشمندم به خاطر تغییراتی که در آن داده شده نسبت به اصلاح آن ها اقدام نمایند.من امروز(۲۹/۵/۸۸) با چند تن از دوستان تالشم که از جمهوری آذربایجان آمده بودند درباره زمان دقیق شهادت نوروزعلی صحبت کردم که آنان گفتند در روز دوشنبه از دنیا رفته است.

جایزه ادبی استاد شفیقی

taleshshenasi — Wed, 08 Jul 2009 21:07:36 GMT

جدید ترین خبر مربوط به جایزه ادبی استاد شفیقی را در وبلاگ ماهنامه تالش به نشانی زیر ببینید.

www.mahnametalesh.blogfa.com

گفتگوی خبرگزاری مهر با شهرام ازموده درباره دومین دوره جایزه ادبی استاد شفیقی

taleshshenasi — Wed, 10 Jun 2009 22:53:28 GMT

خبرنگار خبرگزاری مهر امروز ۲۰/۳/۸۸ به صورت تلفنی با شهرام آزموده درباره دومین دوره جایزه ادبی استاد شفیقی به گفتگو پرداخت. این خبرگزاری سپس خبر و نتیجه این گفتگوی تلفنی را در سایت خود قرار داد که بلافاصله در چند خبرگزاری و سایت دیگر نیز به نقل از خبرگزاری مهر منتشر شد.

برای دریافت متن این گفتگو در گوگل « دومین دوره جایزه ادبی استاد شفیقی» را جستجو کنید.

نمونه متن منتشر شده را در زیر می بینید. البته برخی موارد در ان به اشتباه ذکر شده است. مثل اداره کل ارشاد تالش که در اصل اداره تالش تالش صحیح است.

دومین دوره جایزه ادبی استاد شفیقی تیرماه برگزار می‌شود

دومین دوره جایزه ادبی استاد شفیقی تیرماه امسال در شهرستان تالش برگزار می‌شود.

شهرام آزموده سردبیر مجله تالش که مسئولیت برگزاری این جایزه ادبی را برعهده دارد در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: تیرماه امسال دومین دوره جایزه ادبی استاد شفیقی با موضوع شعرهایی که به دو زبان فارسی و تالشی سروده شده‌اند به همت مجله تالش در این شهرستان برگزار می‌شود.

وی افزود: فراخوان این جایزه اسفند ماه پارسال منتشر شد و زمان اهدای جوایز 11 تیر مصادف با سالگرد فوت هارون شفیقی شاعر شهیر تالشی است. ما مهلت دریافت آثار را تا 20 خرداد در نظر گرفته‌ایم و با پایان این مهلت کار داوری آثار اغاز خواهد شد.

آزموده ترکیب هیئت داوران این دوره از جایزه را اعلام نکرد و گفت: سال گذشته 5 نفر از شعرا و ادبا در ترکیب هیئت داوران حضور داشتند ولی امسال هنوز این ترکیب نهایی نشده و قصد هم نداریم اسامی آنها را اعلام کنیم.

سردبیر مجله تالش درباره حامیان مالی این جایزه ادبی بیان کرد: مجله با منابع مالی خودش و با کمک فرزندان استاد شفیقی این دو دوره جایزه ادبی را برگزار کرده است.

وی درباره مکان برگزاری مراسم اهدای جوایز جایزه ادبی استاد شفیقی گفت: سال قبل ما از فرمانداری و اداره کل ارشاد تالش درخواست مکان برای برگزای مراسم کردیم که ارشاد موافقت کرد سالنش را در اختیار ما قرار دهد ولی نمی دانیم به چه دلیل فرمانداری اجازه برگزاری مراسم را نداد و ما ناگزیر شدیم جوایز را به شکل غیررسمی به برگزیدگان اهدا کنیم.امسال هنوز درخواستی برای مجوز و مکان نداده‌ایم.

آزموده ادامه داد: سال گذشته جوایز ما سکه، کتب، لوح تقدیر و عکس استاد شفیقی بود و احتمال دارد جوایز امسال هم مانند سال پیش باشد.

وی درباره برنامه‌های جنبی که احتمال دارد در حاشیه مراسم اهدای جوایز در نظر گرفته شود گفت: اگر مجوز رسمی برگزاری مراسم را بدهند در نظر داریم نمایشگاه کتاب، عکس و مطبوعات منطقه‌ای داشته باشیم البته سال پیش هم پیش‌بینی برنامه‌های هنری و سخنرانی شاعران گیلانی را داشتیم .

سردبیر مجله تالش در توضیح بیشتر درباره فراخوان این جایزه ادبی گفت: فراخوان ما بین‌المللی است و جالب است بدانید سال پیش نفر دوم در بخش شعر پارسی فردی ساکن هلند بود. فراخوان را ما در وبلاگ ماهنامه، سایت استاد شفیقی و چندین وبلاگ مرتبط دیگر منتشر کرده‌ایم.

آزموده در پایان درباره نشریه تالش اینگونه توضیح داد: ماهنامه تالش هم توزیع داخلی دارد هم بین‌المللی و به طور تخصصی به تمامی موضوعاتی که با شهرستان تالش از گذشته تا آینده مربوط می‌شود می‌پردازد. همچنین سال گذشته یک ویژه‌نامه درباره دوره اول جایزه ادبی استاد شفیقی داشتیم که در آن بیوگرافی، عکس و شعر برگزیدگان و گزارش مراسم را در اختیار علاقمندان قرار دادیم.

منبع : خبرگزاری مهر

نقل خنده دار تالشی

taleshshenasi — Fri, 22 May 2009 23:39:17 GMT

لَکَه تاری نَقل

ای مِردی ای شَو ایلَه پیرَه ژِنی قانَق بَه. اَ پیرَه ژِنی اَ شَوی بَیی لَکَه تار دواَ. مِردَکَه لَکَه تاری کا خَش آمَه. سَخسَری سب شِه را پیرَه ژِنی کا دَپَرسستَه کی اَیی کی شَنار بَه من دواَ و من هَردَه چیچی بَه؟ پیرَه ژِنَکَه واتَه چَیی نوم « لَکَه تار » بَه. مِردَکَه اَ پیرَه ژِنی کا خداحافیظی کَردَه و شَه. را کا ام خونَی کی « لَکَه تار»ی نومی ویر بَنکَرو دَمَندَه بَشتَنَه چَیی نومی تیکرار کَردِه. اَ هنتَه دَمَندَه واتِه « لَکَه تار ، لَکَه تار» تا بشو کَه اشتَن ژِنی باجو کی چَیی را « لَکَه تار » بیپِجو.

مِردَکَه شَه و شَه تا دَرَستَه ایلَه تولَه بَرَ. دَمندَه فکر کَردِه کی چتَه اواَ کا بَرشو. فکر آکَردِه فکر آکَردِه نی کابَه واتِه « لَکَه تار» هم هَیز و وَضی کا ای دَفه لَکَه تاری نوم چَیی ویر بَرشَه. انتَش زونوستَه چَیی نوم بَرگنستَه تولی دِلَه.

شوروش کَردَه دَمَندَه تولی دِلَه گَردستِه کی اَیی پَیدا بکَرو. چَنَه گَردستَه، نبَه. هَه مینَه کا ای نَفَری اَ ویندَه. تَجیبی نَه بَه کا دَپَرسستَه: چیچی راش کا گَردستِه؟واتشَه ای چییی می ژون آکَردَه کام چیی را گَردستِه. واتشَه ت ام تول آکَردَه «لََکه تار» اواَ کی نییَب هیچّی پَیدا کَردِه.

تا امی واتَه « لَکَه تار » مِردَکَه خوروستَه. واتشَه: هَ ! ویندمَه. اَز کابیم لَکَه تاری دوملَه گَردستِه.

سه سالگی وبلاگ تالش شناسی

taleshshenasi — Tue, 21 Apr 2009 21:18:18 GMT

آغاز سه سالگی

وبلاگ تالش شناسی

دو سال پیش در چنین روزی یعنی دوم اردیبهشت 1386 این وبلاگ متولد شد. تاکنون در این وبلاگ مطالب مختلفی درباره تالش و تالشان به ثبت رسیده است؛اما این پایگاه هنوز در اول راه است. و از آن جا که این پایگاه فقط دو سالگی اش را به پایان رسانده و وارد سومین سال از فعالیتش شده است ، من آن را مانند کودکی می دانم که بعد از ماه ها تلاش و کوشش تازه زبان باز کرده و برای موفق شدن باید راه های طولاتری را بپیماید. و چون معتقدم این کودک برای پخته تر شدن باید از شما عزیزان مطالب مختلف و زیادی را بیاموزد ، به یاد کودکی های مان یک مَتَل matal تالشی را که از دوران کودکی به یادم مانده برای این وبلاگ می نویسم تا اولین حرفی باشد که در آغاز سه سالگی اش بر زبان جاری می کند.

داردارَکو داری مَکو

دار بَه من لیوَ بَدا

لیوی بَدام دودو وَرَه

اَ بَه من جوجو بَدای

جوجو بَدام مَمَه

مَمَه بَه من کوکَه بَدای

کوکَه بَدام مَلّا

مَلّا بَه من دَرسَه بَدا

دَرسی بَدام خدا

خدا بَه من عومرَه بَدا

پیرَه ژِنَکون مَرگَه بَدا

Dārdāraku dāri maku

Dār ba mƏn liva badā

Livi badām duduvara

A ba mƏn juju badāy

Juju badām mama

Mama ba mƏn kuka badāy

Kuka badām mallā

Mallā ba mƏn darsa badā

Darsi badām xƏdā

xƏdā ba mƏn oumra badā

pira ženakun marga badā

دارکوب ،دارکوب! درخت را نکوب

درخت به من برگ می دهد

برگ را به بره می دهم

بره به من شیر می دهد

شیر را به مادربزرگ می دهم

مادر بزرگ به من کوکَه(نان کوچک) می دهد

کوکَه را به ملا می دهم

ملا به من درس می دهد

درس را به خدا می دهم

خدا به من عمر می دهد

به زنان پیر مرگ می دهد!

یک خبر جدید

taleshshenasi — Mon, 30 Mar 2009 22:06:03 GMT

یک خبر درباره ماهنامه تالش

درباره ماهنامه تالش در وبلاگ ماهنامه به نشانی

www.mahnametalesh.blogfa.com

خبری قابل توجه درج شده است. لطفاً سری به آن بزنید.

نام های تالشی

taleshshenasi — Mon, 09 Mar 2009 20:17:56 GMT

نام هاي تالشي

هر ملت ، جمعيت و قومي كه در جايي زندگي مي كنند به هنگام سخن گفتن درباره چيزهاي مختلف بي شك نیاز به استفاده از نام افراد يا چيزها و حيوانات دارد.اين مسئله سبب شده است كه هر چيزي داراي نام مخصوص به خود باشد و اين نام هاي گوناگون سبب مي شوند كه كاربر از بين گزينه هاي مختلف از يك نوع، هرگز اشتباهي نكند. اين نامگذاري براي انسان ها در زندگي ما زياد رخ مي نمايد. در بين اقوام مختلف هم براي نامگذاري نوزادان ضمن اين كه رسوم منحصر به فردی وجود دارد؛ نام هاي مورد استفاده دربين اقوام متعدد نيز با توجه به زبان اقوام متفاوت است. به عنوان مثال نام هاي مورد استفاده در بين قوم عرب و اقوام ايراني متفاوت بوده و مي باشند. افراد با توجه به فرهنگ قومي و يا فرهنگ ملي و يا فرهنگ ديني و مذهبي و برخي نيز با توجه به مد روز براي فرزندان خود نام انتخاب مي كنند. اما در اين ميان به منظور حفظ فرهنگ اقوام گوناگون استفاده از نام هاي گوناگون كه در بين اقوام مختلف داراي كاربرد مي باشند، الزامي است.

قوم تالش نيز يكي از اقوام قديمي ايراني است كه اگر چه آن طور كه شايسته اش مي باشد، شناخته نشده و شناسانده نشده است؛ ولي يكي از اقوامي است كه بخش بزرگي از فرهنگ اصيل ايراني را در گوشه گوشه آثار به جاي مانده از نياكان تالشان حفظ كرده است. تالش ها كه سرزمين تالش(از غرب سپيدرود تا رود كورا در جمهوري آذربايجان) محل اصلي زندگي اين قوم از گذشته ها تا حال بوده است، به زبان تالشي صحبت مي كنند؛ اما نام هاي تالشي كه به زبان تالشي مي باشند، متاسفانه كمتر مورد توجه قرار گرفته اند. تأسف بارتر اين كه اين نام ها حتي در بين تالشان نيز اندك اندك كاربرد خود را از دست مي دهند. نكته ديگر اين كه حتي در بين پژوهشگران فرهنگ قوم تالش نيز به نام هاي تالشي كمتر توجه شده و پژوهش خاصي روي آن ها صورت نگرفته است.

نام هاي مردان:

نام هاي ذكر شده در زير به جز سه نام اول هنوز هم در بين تالشان كاربري دارند و تالشان زيادي را مي توان ديد كه هنوز هم داراي يكي از نام هاي زير مي باشند.

راتي نس rātines ـ نام يكي از قهرمانان تالشي عهد باستان

آرتاگرس ārtagres ـ نام يكي از سرداران كادوسي (تالشي) در جنگ بين اردشير دوم و كوروش در سال 401 پيش از ميلاد كه فرمانده يك گروه شش هزار نفري بود.

داتام dātam ـ نام سرور و فرمانده كادوسي ها در دوره اي از عهد باستان.

بلبلbƏlbƏl ـ بلبل

بنديbandi - منسوب به بند (قله هاي بلند)

پشو pašu ـ شراره كوچولوـ شراره محبوب

كوله kula - كوچولو ـ كوچولوي محبوب

پت pat ـ احتمالاً به معناي بزرگ باشد ( در منصب هاي باستاني ايران ده يوپت يعني بزرگ ده )

مونگولوmungulu ـ كوچولو ـ كوچولوي محبوب

كيشي kiši ـ كوچولوي خواب آلو ـ خواب آلوي محبوب

تا تا : tātā ـ نيني كوچولو ـ كودك ـ نوزاد ـ بچه

مولو mulu ـ ؟

بلي bƏli ـ ؟ ـ بل bƏl در تالشي معادل قلو (مثل دو قلو و…) است.

نجان najān ـ جان مادر

بلاله bəlāla ـ برادر كوچك ـ برادر محبوب

هيلا haylā ـ ؟- شايد فرياد كوچك ـ زمزمه ؟ ـ (هي hay در تالشي معادل فرياد بلند ( = هاي ) است

مچو maču - ؟- شايد به معناي بوسه كوچك باشد . چرا ممكن است مچ شكل تغيير يافته ماچ به معناي بوسه باشد.

تا تا tātā ـ نيني كوچولو ـ نوزاد ـ كودك

نازه nāza ـ ناز كوچولوـ ناز محبوب

بلامه bəlāma ـ برادر كوچك من ـ برادر محبوب من

مچي məči ـ ؟

نام هاي زنان :

نام هاي زير با كاربري زياد هنوز هم درتالش شنيده مي شود اين نام ها هم از زمان هاي قديم تا هنوز براي نامگذاري زنان استفاده مي شوند.

پمچال pamčāl ـ پامچال

كينه وس kinavas ـ دختر بس

توته tuta ـ توت كوچك ت شاید همان تیتَه tita به معنای شکوفه باشد.

ويله vayle ـ عروس كوچك ـ عروس محبوب

خالا xālā ـ خواهر

گيريه girya ـ ييلاق كوه هاي بلند ـ ارتفاعات بلند(گییَه giya هم تلفظ می شود.)

گيريه ناز giryanāz ـ ناز ييلاق

ولي vəli ـ گل كوچك ـ گل محبوب

نه na ـ مادر ـ مخفف ننه

نري nari ـ ؟ اُريب

بنوشه banuša - بنفشه

شتلي šətli - سفيدمثل شير

ممن maman - مامان ـ نوعي گل (ممنگ mamang )

ننه نازnanaāz- ناز مادر ـ كسي كه مادرش ناز است.

ننه خاس nana xās ـ زيباي مادر ـ كسي كه مادرش زيبا است .

خاسي xāsi - زيبا روي كوچولو ـ زيبا روي محبوب

خوري سو xurisu ـ نور خورشيد

نازي nāzi - ناز كوچولوـ ناز محبوب

گييه giya ـ(گيريه ) - ييلاقات بلندـ ييلاق ـ ارتفاعات بلند

كينه خاس kinaxās ـ دختر زيبا ـ زيبا دختر

جوجو juju ـ شيرين مثل شير ـ پستان مادر ـ شير

شيني šini - شيرين

تمي tami ـ كوچولوي آرام ـ آرام محبوب

تمام tamām ـ پايان

متان matān ـ ؟

سيمي simi ـ ؟ شايد سيمين

قژي Qəži -؟

مچي məči -؟

مشكه məška ـ ؟ شايد منسوب به مُشك باشد ـ مشك كوچك (؟) مشك محبوب (؟)

تیتَه tita - شکوفه

نام هاي پيشنهادي

اگر چه امکان این که امروزه کسی بخواهد نام فرزند خود را یکی از نام های تالشی انتخاب کند ،یا در بین بستگان و اعضای خانواده به صورت مستعار از یکی از نام های تالشی برای فرزندش استفاده کند ، کم هم نیست ،ولی به نظر می رسد باید این فرزهنگ ترویج یابد. لذا با استفاده از نام های قدیمی و نام های غیرموجود برخی اسامی یز به خانواده ها پیشنهاد می شود که امید است مورد استفاده قرار گیرند. البته برهی از این نام ها مانند کوشیار و آژیار و والیوَه و ... توسط برخی از تالشان مورد استفاده قرار گرفته اندف در حالی که بچه های شان کم تر از هفت ـ هشت سال سن دارند و این نشان از تمایل تحصیلکردگان تالش به این کار نیک دارد.

1ـ (نام هاي مشترك)

آژيارāziyār ـ زنده كننده

آژيم āzim - زنده شدن دوباره

پرزچم pərzacham - چشم آبي

كوشييار kushiyār - مانند كوه

الماس almās - نام كوهي ست در اسالم

2ـ نام هاي زنان :

پريينه parpina - پروانه

آشير āšir - نام خواهر ( و به روايتي نامزد) يكي ازشخصت هاي اسطوره اي تالشي

گاجوجو gājuju ـ نوعي گياه خودرو كه گلدهي آن در فرهنگ تالشان نماد آمدن بهار است .

استرشي āstaraši ـ ستاره

كوكو kuku ـ فاخته

خاسه خالا khāsakhālā ـ خواهر زيبا

سيفه تيته sifatita - شكوفه درخت سيب

سيفه چيزه‌:sifachiza - شكوفه درخت سيب

كينه خاس kinakhās ـ دختر زيبا

ننه ناز nana khās ناز مادر ـ كسي كه مادرش نازاست

خاسي khāsi - زيبا روي كوچولو ـ زيبا روي محبوب

خوري سو khurisu - نور خورشيد

نازي nāzi ناز كوچولوـ ناز محبوب

بنوشه banuša بنفشه

گيريه girya ييلاق ـ كوه هاي بلند ـ ارتفاعات بلند

گيريه ناز giryanāz ناز ييلاق

وليvəli ـ گل كوچك ـ گل محبوب

چيزه čiza ـ شكوفه ـ گل

پمچال pamčāl پامچال

كينه وس kinavas دختر بس

ول vəl گل

ولي vəli ـ گل كوچك ـ گل محبوب

ميشيند mišind بنفش

تيته tita ـ شكوفه

ممنگ mamang ـ نوعي خودرر

خاس khās زيبا ـ ريبا روي

كينه اون خاس kina oun khās - زيباي دختران

واليوه vāliva ـ نسيم

گيسيين gisayin دارنده گيسو

وله پرگه vālaparga ـ گلبرگ

3ـ نام هاي مردانه

زوا اون خاس zuwaoun khās - زيباي پسران

كيشي kiši - كوچولوي منسوب به شمشاد

ملي mali - كوچولوي خواب آلو ـ خواب آلوي محبوب

خاسه برا khāsabərā ـ برادر زيبا

داتام dātām ـ نام سرور و فرمانده كادوسي ها در دوره اي از عهد باستان

بلبل bəlbəl ـ بلبل

بندي bandi (منسوب به بند ) قله هاي بلند

پشوpašu ـ شراره كوچولو ـ شراره محبوب

برالا bərālā برادر كوچك ـ برادر محبوب

نجان najān ـ جان مادر

بلاله bəlāla ـ برادر كوچك ـ برادر محبوب

البته ممكن است در آينده جوانان تالش با عنايت به روش هاي جديد نامگذاري كه در خانواده ها مدشده است (از قبيل به روز بودن) با كمك قوانين خاص دستور زبان تالشي از مصادر مختلف نام هاي گوناگوني استخراج و پيشنهاد نمايند كه در اين صورت به نظر می رسد، بايد پس از مشورت با فعالان فرهنگي منطقه نسبت به نامگذاري فرزندان تالشان اقدام شود.

جایزه ادبی استاد شفیقی

taleshshenasi — Wed, 18 Feb 2009 20:38:18 GMT

دومین دوره جایزه ادبی استاد شفیقی

ماهنامه تالش در نظر دارد دومین دوره از جایزه ادبی استاد شفیقی را برگزار نماید. به همین منظور به اطلاع علاقمندان شرکت در این جایزه ادبی می رساند که می توانند آثار خود را تا 31/2/88 به نشانی نشریه یعنی

تالش ـ صندوق پستی 1331 ـ 43715 ارسال نمایند.

1ـ سروده های ارسالی فقط به دوزبان تالشی و فارسی باشند.الزامی وجود ندارد که آثار قبلاً در جایی چاپ شده باشند.

2ـ حداكثر زمان دريافت آثار ارسالي تا 31/2/1388 مي باشد. به آثـاري كه پس از آن تاريـخ دريافت شـوند، تـرتيب اثـر داده نمي شود.

3 ـ جوايز طي مراسمي در روز 11/4/88 به برندگان اهدا خواهد شد. در صورتی که اجازه برگزاری مراسم از طرف مراجع ذیصلاح اداری صادر نشود ، مانند دوره قبل جوایز به صورت حضوری به برندگان اهدا خواهد شد.

4 ـ در هر بخش به سه نفر جوايزی اهدا مي شود.

5 ـ شعرهاي تالشي را با ترجمه فارسي و اعراب گذاری و در صورت امکان آوانويسي شده ارسال نماييد.

6 ـ نشاني دقيق پستي ، نشاني محل سكونت و شماره تماس تان را حتماً بنويسيد.

7 ـ هر نفر حداكثر دو اثر مي تواند ارسال نمايد. در صورت دريافت بيش از دو اثر از ميان آثار ارسالي، دو اثر به صورت اتفاقي انتخاب و بررسي خواهند شد.

8ـ در صورت امكان يك قطعه عكس پرسنلي همراه آثار خود ارسال نماييد.

9ـ هيچ محدوديت سني برای شرکت کنندگان وجود ندارد.

10 ـ اطلاعات ديگر متعاقباً در شماره هاي بعدي نشريه تالش و يا در پايگاه هاي اينترنتي زير به اطلاع خواهد رسيد.

www.taleshshenasi.blogfa.com

www.talesh.info

www.mahnametalesh.blogfa.com

www.shafighi.com

آثار رسيده پس از ارزيابي توسط هيئت داوران و انتخاب سه اثر برگزيده در هر بخش، براي دريافت جايزه در روز 11/4/88 معرفي مي شـوند. بـراي كسـب اطلاعات بيشتـر مي توانيد با 09113851185 تماس بگيريد.

نظر شما چیست؟

taleshshenasi — Tue, 10 Feb 2009 20:34:21 GMT

این اصطلاح تالشی را معنی و تفسیر کنید

در بین اهالی اسالم تالش اصطلاحی وجود دارد که به صورت کنایه از آن استفاده می شود. وقتی کسی می خواهد به کسی بگوید که زیاد به فلانی اهمیت نده و حرفش را جدی نگیر، می گوید:

وِر چَیی کوزی دونَه مَدَه

Ver čayi kuzi duna mada

معنی ساده اش این : زیاد به «کوز» او دانه نده.

اما سوال اینجاست که منظور از «کوزkuz» چیست؟ چرا دانه دادن به کوز به معنای اهمیت دادن به فرد و توجه به خواسته او و تسلیم شدن در برابر اوست که نتیجه آن بی تربیت شدن و پر رو شدن او است؟ این اصطلاح معادل «لَلِه به لولو کسی دادن» در زبان فارسی می باشد. آیا این اصطلاح تالشی بی معنی ست؟ آیا بی هدف کلمه کوز و دانه و دادن و ندانش در کنار هم قرار گرفته است؟ البته این را بیشتر درباره بچه ها به کار می برند.

من که نمی توانم باور کنم این اصطلاح بی هدف به کار گرفته شده است.

اما نظرمن:

کوز در تالشی اسالمی به معنای «قاچ ـ تکه » می باشد. مثل ای کوز خوندونه ei kuz xunduna یعنی یک قاچ هندوانه. ای کوز بی ei kuz bi یک « تکه ـ قاج»از میوه به.

به نظر می رسد این اصطلاح نیز از همین قاچ هندوانه ریشه گرفته است. چون وقتی قاچ هندوانه دارای دانه زیادی باشد بچه ها تصور می کنند که مقدارش زیاد است. و اگر کم دانه باشد ممکن است تصور کنند که مقدارش در حالت برابر و هم شکل و اندازه کم تر است. لذا علاقمند هستند قاچ پر از دانه هندوانه را بخورند. چرا که دفع دانه های از دهان در حالتی که فرد در حال خوردن هندوانه است، برای بچه ها سرگرم کننده است و شاید در ذهن شان نشانه بزرگ شدن شان است و از طرفی، برای بچه ها کمی مشکل است و ممکن است دانه های هندوانه را قورت بدهند که این برای شان به هنگام دفع ممکن است مشکل ایجاد کند. لذا می گویند به قاچ او کم دانه بده که یعنی بتواند راحت آن را بخورد. از طرفی ممکن است بچه ها علاقمند به داشتن قاچ هندوانه پردانه باشند.

این اصطلاح را می گویند که زیاد به خواسته او توجه نکنند و هر چه صلاح است انجام دهند نه به خواسته کودک و میل او. زیرا توجه بیش از حد به خواسته کودک بر تربیتش اثر منفی می گذارد.

منتظر خواندن نظرات شما در این باره هستم.

اخبار تالش شناسی

taleshshenasi — Fri, 19 Dec 2008 20:58:05 GMT

انتشار چند اثر جدید

نشریات:

ماهنامه تالش

شماره 39 این ماهنامه که با گستره پخش بین المللی منتشر می شود ، در 36 صفحه و با قیمت 600 تومان روانه بازار شده است. در این شماره از نشریه تالش مطالب زیر را می توانید بخوانید.

یادداشت های سردبیر ـ ص4

در عنبران بدرخشید و ماه تالش شد ـ جواد خانلری ـ ص8

جنگلهای شاندرمن نیازمند محافظت ـ سلیمان عزیزی شالکَه ـ ص11

ییلاق چَروَدِه ـ بازعلی پورغفوری لتوم ـ ص13

همدلی از همزبانی بهتر است ـ جانبرا علیپور گشت رودخانی ـ ص15

آیا زبان تالشی می میرد؟ ـ ص17

بی توجهی به بهداشت محیط در روستاهای تالش ـ قدمعلی نیکروان ـ ص20

با شاعران تالش ـ ص21

خانه عکس و اسناد تالش ـ ص24

یک عکس ،یک نامه و چند خاطره ـ قاسم ماسالی مرکیه ـ ص25

نامه استاد فروزانفر به استاد شفیقی ـ عمران شفیقی ـ ص25

آبادانی شهر اسالم به چه قیمتی؟! ـ محسن شعبانی لمر ـ ص26

خبرهای فرهنگی و هنری ـ ص27

خبرهایی از تالشان آن سوی مرز ـ ص28

SMS های شما ـ ص29

شنیده ایم که ... ـ ص 30

از میان نامه ها ـ ص31

هَنی لیل آبینَه چِمِن دبارَه ـ لیثی حبیبی ـ ص32

در تئاتر انسان یا نسانهایی به نام بازیگر... ـ ص33

اعتراض به انتشار مطلبی در شماره 38 ـ فردوس سلیمانی وزمتر ـ ص34

این نشریه با مدیر مسئولی بهزاد روحی و سردبیری شهرام آزموده منتشر می شود.

*******************

ماهنامه بهار تالش

شماره 19 این ماهنامه نیز چند روزی ست که روانه کیوسک های مطبوعاتی شده است. معرفی آثار پروفسور هوشنگ امیراحمدی ـ زندگی نامه باراک حسین اوباما ـ آیا می دانید که ... ـ اخبار تالشستان و ... مطالب این شماره از نشریه بهار تالش می باشد. این نشریه با مدیر مسئولی بهزاد روحی و سردبیری نجات شبانی منتشر می شود.

*******************

گاهنامه آژیمی ناجَه

این گاهنامه فرهنگی ـ اجتماعی و سیاسی ارگان انجمن فرهنگی آژیم( دانشجویان پیام نور تالش) است که در آذرماه 1387 منتشر شده است. مدیر مسئول این نشریه هادی صادقی ناو و سردبیر آن نیز شورای پژوهشی کانون آژیم می باشد. این نشریه شماره چهارم گاهنامه می باشد . گفتگو با دکتر منصور یوسفی رئیس دانشگاه پیام نور تالش ـ نگاهی به قصه های عامیانه و نقل تالشی ـ خبر و گزارش ـ آدرس سایتها و وب سایتهای تالشی ـ و... بخش فارسی آن را تشکیل می دهد. ویژه نامه زبان و ادبیات تالشی نیز بخشی از این شماره گاهنامه را تشکیل می دهد که شامل تالشی زوونی سرنوشت ـ تالشه مثل ـ تالشی یه آگاردن ـ نارنه گف ـ تالشه شعر و تالشه نقل و ... می باشد. تلاش دانشجویان در جهت این نشریه ستودنی ست.

******************

کتابها:

باشد برای بعد:

جدید ترین اثر ناصر حامدی شاعر جوان و توانمند ماسالی ست. حامدی متولد سال 1355 در ماسال است که اینک پس از تحصیل و ازدواج در شهر سمنان در آن جا زندگی می کند و به تدریس ادبیات مشغول است. گزیده اشعار او یعنی باشد برای بعد شامل دفتری از مجموعه غزل ها و مثنوی ها و رباعی ها و... این شاعر با استعداد ماسالی ست که توسط انتشارات توسعه کتاب ایران(تکا) منتشر شده است.این اثر با قیمت 1700 روانه بازار شده است

********************

همراه با غزل:

از جمله آثار فرامرز مسرور ماسالی ست که به تازگی منتشر شده اند. این اثر در سال 1387 در حدود 80 صفحه منتشر شده است. در این اثر بخشی از سروده های این شاعر ماسالی به چاپ رسیده است.

********************

در فصل زخم تبر:

اثر دیگری از فرامرز مسرور ماسالی ست که حدود سه ماه پیش منتشر شده است. این اثر با بیش از نود صفحه شامل سروده های تالشی و فارسی مسرور ماسالی ست. چاپ اول این کتاب با قیمت 2200 تومان در کتابفروشی های ماسال و... قابل خرید می باشد.

*******************

مجموعه شعر عاشورایی

دریا در تشنگی و شعر انتظار:

این اثر چاپ دوم مجموعه «دریا در تشنگی» ست که چند سال پیش منتشر شده بود. شاعر این اثر هم فرامرز مسرور ماسالی ست که در چاپ دوم این اثر شعر انتظار را نیز بدان افزوده است. در این کتاب سروده های مذهبی این شاعر تالش منتشر شده است.

******************